Powrót do działań Zaznacz interesujące Cię działania
Selektywna zbiórka
Wprowadzeniedo góry strony

Śmieci, odpady, resztki-te wszystkie nazwy mówią nam o rzeczach zbytecznych, niepotrzebnych, których jak najszybciej chcemy sie pozbyć. Kiedy wyrzucamy je do domowego kubła, plastikowego worka czy kontenera na śmieci, problem według nas został rozwiązany. Ale przecież tylko pozornie.

Ile odpadów produkujemy?

W Polsce powstaje co roku ponad 12 mln ton odpadów komunalnych. Oznacza to, że na jednego mieszkańca przypada około 320 kg rocznie. Na składowiska odpadów trafia około 96,5 % naszych odpadów, pozostała część trafia do kompostowania, 2 % jest odzyskiwana w postaci surowców wtórnych 1,2 % i spalana 0,3 %.

W innych krajach większa część odpadów jest odzyskiwana przez selektywną zbiórkę surowców, kompostowanie bioodpadów i spalanie odpadów z odzyskiem energii. Na składowiska wywozi się tylko:

3 % odpadów w Holandii

20 % odpadów w Niemczech

30 % odpadów w Austrii

66 % odpadów w Estonii

72 % odpadów w Czechach

1. Zapobieganie powstawaniu odpadów i ich minimalizacja.

2. Zapewnienie odzysku, głównie recyklingu, odpadów, których powstania w danych warunkach techniczno-ekonomicznych nie da się uniknąć.

3. Unieszkodliwianie odpadów (poza składowaniem).

4. Bezpieczne dla ludzkiego zdrowia i środowiska składowanie odpadów, których nie da się poddać procesom odzysku lub unieszkodliwiania z powodu warunków techniczno-ekonomicznych.

Poza światem człowieka zjawisko odpadów nie jest znane. Każda cząstka obumierajacej rośliny, wszystko to, co pozostaje po organizmach zwierzęcych jest zagospodarowywane w nowych cyklach życia. Cłowiek czerpie ze środowiska naturalnego surowce, które przetwarza i produkuje rzeczy.

Przez całe wieki i tysiąclecia ilość odpadów utrzymywała się na dość stabilnym poziomie. Mogła doprowadzać czasami do epidemii w zagęszczonych skupiskach ludzkich, ale nie wpływała w większym stopniu na ekosystemy.

W przeszłości większość wykorzystywanych przez człowieka rzeczy, materiałów była znajdowana w jego naturalnym otoczeniu. Używano drzew do budowy domów i palenia ognia, jedzenie rosło w przydomowych ogródkach lub było kupowane na okolicznych targach, skóra i surowce na tkaniny pochodziły z okolicy, w której mieszkał dany człowiek. Zdecydowana większość tych materiałów, kiedy zostawały wyrzucone, ulegała bezpiecznej biodegradacji. Bardziej trwałe odpady, po przedmiotach wytworzonych z kamienia, kości czy żelaza, jeśli przetrwały do naszych czasów, stanowią cenny materiał dla archeologów. Nie stanowią natomiast żadnego zagrożenia dla środowiska naturalnego.

Sytuacja uległa dramatycznej zmianie w XX wieku. Ilosć odpadów zaczęła narastać lawinowo, by stać się obecnie jednym z poważniejszych problemów ekologicznych. Złożyło się na to jednocześnie kilka czynników:

1. Wzrost liczby ludności.

2. Wzrost konsumpcji. Nie dość, że jest nas wielokrotnie więcej, to kazdy z nas produkuje równiez znacznie więcej odpadów niż nasi przodkowie sprzed 100 lat. Posługujemy się na co dzień i uznajemy za niezbędne do życia rzeczy jakie sto lat temu były zupelnie nieznane.

3. Zmiana struktury odpadów. W ciągu XX wieku weszły do użycia i rozpowszechniły sie nowe materiały. Przedmioty wyprodukowane z nich, po wyrzuceniu nie ulegają łatwej i bezpiecznej degradacji biologicznej. Dramatycznie wzrósł wśród odpadów udział opakowań.

Dodatkowo nasza cywilizacja nastawiona jest na ciągłe ulepszanie, przyspieszanie, zwiększanie. Produkujemy nowości, by następnego dnia zmienić je na "nowsze nowości". Przedmioty, które kiedyś słuzyły po kilkanaście lat, dzisiaj mają przetrwać sezon. Pierwsza usterka nie jest, jak dawniej, sygnałem do naprawy, ale do zastanowienia się nad kupnem nowszego modelu. Problemem jest nie tylko ilość śmieci, ale także zawarte w nich substancje szkodliwe, mogące zanieczyścić wody podziemne, glebe i powietrze.

Przez ostatnie dziesięciolecia zaczęła narastać świadomość konieczności zapanowania nad niekontrolowanym wzrostem odpadów. Zaczęto zwracać uwagę z jednej strony na ograniczanie ich ilości i zagospadarowywanie jako surowce wtórne.

Poza światem człowieka zjawisko odpadów nie jest znane. Każda cząstka obumierajacej rośliny, wszystko to, co pozostaje po organizmach zwierzęcych jest zagospodarowywane w nowych cyklach życia. Cłowiek czerpie ze środowiska naturalnego surowce, które przetwarza i produkuje rzeczy.

Przez całe wieki i tysiąclecia ilość odpadów utrzymywała się na dość stabilnym poziomie. Mogła doprowadzać czasami do epidemii w zagęszczonych skupiskach ludzkich, ale nie wpływała w większym stopniu na ekosystemy.

W przeszłości większość wykorzystywanych przez człowieka rzeczy, materiałów była znajdowana w jego naturalnym otoczeniu. Używano drzew do budowy domów i palenia ognia, jedzenie rosło w przydomowych ogródkach lub było kupowane na okolicznych targach, skóra i surowce na tkaniny pochodziły z okolicy, w której mieszkał dany człowiek. Zdecydowana większość tych materiałów, kiedy zostawały wyrzucone, ulegała bezpiecznej biodegradacji. Bardziej trwałe odpady, po przedmiotach wytworzonych z kamienia, kości czy żelaza, jeśli przetrwały do naszych czasów, stanowią cenny materiał dla archeologów. Nie stanowią natomiast żadnego zagrożenia dla środowiska naturalnego.

Sytuacja uległa dramatycznej zmianie w XX wieku. Ilosć odpadów zaczęła narastać lawinowo, by stać się obecnie jednym z poważniejszych problemów ekologicznych. Złożyło się na to jednocześnie kilka czynników:

1. Wzrost liczby ludności.

2. Wzrost konsumpcji. Nie dość, że jest nas wielokrotnie więcej, to kazdy z nas produkuje równiez znacznie więcej odpadów niż nasi przodkowie sprzed 100 lat. Posługujemy się na co dzień i uznajemy za niezbędne do życia rzeczy jakie sto lat temu były zupelnie nieznane.

3. Zmiana struktury odpadów. W ciągu XX wieku weszły do użycia i rozpowszechniły sie nowe materiały. Przedmioty wyprodukowane z nich, po wyrzuceniu nie ulegają łatwej i bezpiecznej degradacji biologicznej. Dramatycznie wzrósł wśród odpadów udział opakowań.

Dodatkowo nasza cywilizacja nastawiona jest na ciągłe ulepszanie, przyspieszanie, zwiększanie. Produkujemy nowości, by następnego dnia zmienić je na "nowsze nowości". Przedmioty, które kiedyś słuzyły po kilkanaście lat, dzisiaj mają przetrwać sezon. Pierwsza usterka nie jest, jak dawniej, sygnałem do naprawy, ale do zastanowienia się nad kupnem nowszego modelu. Problemem jest nie tylko ilość śmieci, ale także zawarte w nich substancje szkodliwe, mogące zanieczyścić wody podziemne, glebe i powietrze.

Przez ostatnie dziesięciolecia zaczęła narastać świadomość konieczności zapanowania nad niekontrolowanym wzrostem odpadów. Zaczęto zwracać uwagę z jednej strony na ograniczanie ich ilości i zagospadarowywanie jako surowce wtórne.

Ekodomki – idea

Ekodomki realizują ideę selektywnej zbiórki odpadów u źródła. W wyniku ich ich zastosowania zagospodarowuje się do 80% odpadów.

Tradycyjne śmietniki zastąpione zostają ekodomkami. Mieszkańcy nie wynoszą z domów śmieci (zmieszanych odpadów), ale trzy frakcje: odpady suche, mokre i sanitarne (pieluchy i podpaski). Odpady mokre i suche zanoszone są do ekodomków, gdzie odbierane są przez pracownika poddawane szczegółowej selekcji.

Ekodomek działa trochę tak, jak dawny punkt zbiórki surowców wtórnych, tyle że jest nieporównanie lepiej wyposażony i dostosowany do odbioru wszystkich odpadów komunalnych. Obiekt wyposażony jest też w część socjalną z szatnią i prysznicem. Odpady mokre, do chwili wywiezienia z ekodomku są przetrzymywane w chłodni. Odpady suche w razie potrzeby są doczyszczane i dzielone na około 20 frakcji (w tym i odpady niebezpieczne, takie jak świetlówki, baterie i leki. Uzyskuje się w ten sposób odpady i surowce wtórne wysokiej jakości (czyste i o jednorodnej zawartości). System jest elastyczny. Rodzaje gromadzonych odpadów można skorygować z dnia na dzień, zależnie od zmieniającej się sytuacji rynkowej.

Ekodomki są rodzimym wynalazkiem. Zostały opracowane przez inż. Andrzeja Bartoszkiewicza. W Płocku działają pierwsze realizacje. Po zebranych doświadczeniach została opracowana udoskonalona wersja. Nie jest to więc przenoszenie rozwiązań z innej rzeczywistości społecznej, ale koncepcja pod kątem naszej mentalności i nawyków. 

Korzyści dodane

Ekodomek będzie również wykorzystany jako nośnik informacji i podtrzymywania komunikacji z mieszkańcami i pomiędzy mieszkańcami. Śmieci wynoszą wszyscy - warto wykorzystać ten fakt do integracji i aktywizacji mieszkańców.

Główne atuty
  • Proponowane rozwiązanie to innowacyjna technologia dostosowana do polskich realiów społecznych i kulturowych.

  • Mieszkańcy nie wyrzucają śmieci do uciążliwych (odory, odpady) śmietników, lecz zanoszą je do ekodomków, w których zachowywane są wysokie standardy sanitarne.

  • Anonimowe wyrzucanie śmieci do śmietnika zamienione jest tutaj na relację społeczną – przekazywanie własnych odpadów stałym, rozpoznawalnym (jak ekspedientka w osiedlowym sklepiku) pracownikom. Stwarza to bardziej skuteczną presję na dbałość o własne odpady.

  • Efektywność odzysku surowców ze śmieci zmieszanych (na linii sortowniczej) wynosi ok. 35% i są to surowce niskiej jakości. W przypadku ekodomków efektywność ta dochodzi do 80%.

  • Dzięki wysokiej efektywności system jest samofinansujący.

  • System generuje dwa dodatkowe miejsca pracy na każdych od 800 do 1000 mieszkańców. Nowe miejsca pracy nie zwiększają obciążeń mieszkańców, zarobki są zależne od ilości wyselekcjonowanych odpadów

  • Dzięki wprowadzeniu informacji zwrotnej mieszkańcy mogą śledzić co się dzieje z ich odpadami, jakie efekty ekologiczne i finansowe przynosi ich zaangażowanie.

  • Komunikacja z mieszkańcami daje możliwość pobudzania lokalnej aktywności mieszkańców.